Na terenie województwa mazowieckiego nadal można palić drewnem w kominku. Wkład kominkowy musi spełniać wymagania Ekoprojektu, a drewno mieć wilgotność do 20%. Dodatkowe ograniczenia mogą występują w czasie lokalnie ogłaszanych alertów smogowych.
Zanim rozpalisz w kominku
Własny kominek daje ciepło, niezależność i przyjemność z żywego ognia. Żeby korzystać z niego bez stresu przez cały sezon, warto pamiętać o trzech rzeczach:
- Twój wkład kominkowy musi spełniać wymagania Ekoprojektu.
- Drewno nie może mieć wilgotności wyższej niż 20%.
- Nie wolno palić w kominku będącym dodatkowym źródłem ciepła podczas pomarańczowego lub czerwonego alertu smogowego.
Pierwsze dwie zasady wynikają z mazowieckiej uchwały antysmogowej. Z kolei zasady obowiązujące w czasie alertów określa program ochrony powietrza dla województwa mazowieckiego. Przepisy zmieniały się kilka razy, dlatego w starszych artykułach w internecie a nawet na oficjalnych stronach, można znaleźć informacje, które dziś nie są już aktualne.
Jak sprawdzić, czy kominek spełnia wymagania Ekoprojektu?
Ekoprojekt to unijny standard określający minimalną sprawność urządzeń i dopuszczalną emisję pyłu, tlenku węgla, tlenków azotu oraz organicznych związków gazowych. W odniesieniu do wkładów kominkowych, piecyków wolnostojących i innych miejscowych ogrzewaczy na paliwa stałe konkretne parametry tego standardu wskazuje rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185. Od 1 stycznia 2022 roku nowe urządzenia wprowadzane na rynek i oddawane do użytkowania w Polsce muszą spełniać te parametry. Na terenie województwa mazowieckiego wymagania Ekoprojektu mają znaczenie również dla kominków zamontowanych przed tą datą. Mazowiecka uchwała antysmogowa odwołuje się do nich, określając warunki dalszego użytkowania kominków. W przypadku starszego urządzenia warto więc ustalić, czy ten konkretny model spełnia wymagane parametry.
Nie musisz samodzielnie interpretować przepisów ani porównywać parametrów emisji. Dla każdego modelu zgodnego z Ekoprojektem producent powinien udostępniać dokumentację z odpowiednią informacją. Upewnij się tylko, że dokument dotyczy dokładnie tego wkładu, który masz zamontowany w domu. Sprawdzenie zaczyna się od porównania oznaczenia modelu z tabliczki znamionowej z oznaczeniem podanym w instrukcji obsługi, karcie produktu lub innym dokumencie producenta zawierającym parametry wkładu.
Ale uwaga: różnego rodzaju naklejki umieszczane przez sprzedawców na wkładzie lub obudowie kominka nie są wiarygodnym źródłem informacji o jego parametrach. Nie zastępują tabliczki znamionowej ani dokumentacji producenta. Podobnie jest z zapewnieniami sprzedawców, znakiem CE, datą zakupu lub deklaracjami w rodzaju „kominek ekologiczny”. Dokumentację producenta warto zachować razem z pozostałymi dokumentami kominka. W razie kontroli może ona potwierdzić, że urządzenie spełnia wymagania Ekoprojektu.
Jakim drewnem wolno palić na Mazowszu?
Uchwała antysmogowa wprowadziła jeden konkretny wymóg dotyczący drewna: od 1 lipca 2018 roku nie wolno spalać biomasy o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20%. Liczy się więc faktyczna wilgotność drewna w chwili palenia, a nie deklaracje sprzedawcy w momencie zakupu lub czas sezonowania. Wilgotność to bardzo ważny parametr drewna, ważniejszy nawet niż jego gatunek. Dlatego warto zaopatrzyć się w wilgotnościomierz i systematycznie kontrolować drewno przeznaczone do spalenia. Regularna kontrola wilgotności pomaga nie tylko spełnić wymagania przepisów, ale też zapewnić prawidłowy przebieg procesu spalania. Odpowiednio suche drewno łatwiej się rozpala, oddaje więcej użytecznego ciepła i wytwarza mniej dymu oraz osadów. Więcej informacji o jego wyborze i przygotowaniu znajdziesz w artykule Jakie drewno wybrać do kominka?.
W przypadku drewna kominkowego, pomiar wilgotności należy wykonywać wewnątrz świeżo rozłupanego polana. Kora i zewnętrzna warstwa drewna szybciej wysychają, więc wynik uzyskany na powierzchni zwykle nie odpowiada wilgotności całego kawałka. Elektrody wilgotnościomierza trzeba wbić w świeżo odsłonięte drewno mniej więcej w środku długości polana.
Do palenia nadaje się czyste, suche drewno opałowe dopuszczone w instrukcji wkładu kominkowego. W kominku nie wolno spalać odpadów, takich jak płyty meblowe, sklejka, drewno lakierowane lub impregnowane ani zużytych opakowań. Ten zakaz wynika wprost z ustawy o odpadach, która zabrania termicznego przekształcania odpadów poza spalarnią.
Stan prawny po wyroku NSA z 7 lipca 2026 roku
Wyrok NSA wywołał w mediach wrażenie, że zmieniły się zasady palenia drewnem w kominkach. Tak się jednak nie stało. Zasady się nie zmieniły. Sąd potwierdził jedynie nieważność starego przepisu, który podczas dni smogowych ograniczał korzystanie z kominków na drewno, ale pomijał inne źródła na paliwa stałe. NSA utrzymał wyrok WSA. Obecne zasady wynikają z programu ochrony powietrza zmienionego przez Sejmik w 2023 roku.
Pomimo skomplikowania sytuacji, warto zapoznać się z aktualnym stanem prawnym, żeby wiedzieć „na czym stoimy” i móc podejmować racjonalne decyzje w kwestii codziennego użytkowania kominków i piecyków. Aby ustalić, czy w konkretnym dniu możemy bezpiecznie rozpalić kominek, trzeba najpierw zrozumieć dwa pojęcia używane w tych przepisach: „jedyne źródło ogrzewania” oraz „poziomy alertu smogowego”.
Jedyne źródło ogrzewania
Kominek jest jedynym źródłem ogrzewania wtedy, gdy budynek nie ma innego sprawnego źródła ciepła, z którego można skorzystać do zapewnienia mieszkańcom komfortu cieplnego. Jeżeli w domu działa także ogrzewanie gazowe, elektryczne, olejowe lub inne źródło przewidziane w programie ochrony powietrza, kominek staje się źródłem dodatkowym. Przy czym nie ma znaczenia, czy ogień w kominku pali się dla przyjemności, czy dla dogrzania salonu.
Poziomy alertu smogowego
Alert smogowy to urzędowy komunikat o ryzyku przekroczenia lub przekroczeniu norm jakości powietrza na wskazanym obszarze. Może dotyczyć pyłu PM10, PM2,5 albo benzo(a)pirenu. Zasady obowiązujące na poszczególnych poziomach opisuje oficjalna strona programu ochrony powietrza dla Mazowsza.
| Poziom alertu smogowego | Korzystanie z kominka |
|---|---|
| Poziom 1 (kolor żółty) | Brak formalnego zakazu - obowiązują ogólne zalecenia ograniczania emisji |
| Poziom 2 (kolor pomarańczowy) | Zabronione |
| Poziom 3 (kolor czerwony) | Zabronione |
Powyższa tabela dotyczy sytuacji, w której kominek pełni rolę dodatkowego źródła ogrzewania. Jeżeli kominek jest jedynym źródłem ogrzewania albo podstawowe ogrzewanie uległo awarii, ograniczenia podane w tabeli nie mają zastosowania.
Podsumowanie
Jeśli masz sprawny wkład kominkowy i palisz suchym drewnem, nie ma powodu rezygnować z użytkowania kominka. Na Mazowszu drewno było i jest dozwolonym paliwem, a zasady jego wykorzystania są proste: sprawdź, czy Twoje urządzenie spełnia wymagania Ekoprojektu, pilnuj wilgotności drewna i zwracaj uwagę na alerty smogowe. Tyle wystarczy. Dobrze przygotowany kominek może ogrzewać dom, tworzyć klimat w salonie i po prostu dawać przyjemność z prawdziwego ognia.
